Tufting İçin Gerekli Malzemeler Ve Özellikleri
Tufting Nedir?
Tufting, ipliğin özel bir kumaşın içine makine yardımıyla işlenmesiyle yüzey oluşturmaya dayanan bir tekstil tekniğidir. Son yıllarda özellikle halı, duvar dekoru, çocuk odası aksesuarları, dekoratif tekstil ürünleri ve kişisel tasarım ürünlerinde çok popüler hale geldi. Hem yaratıcı hem de üretime uygun bir teknik olduğu için hobi amaçlı başlayan pek çok kişi zamanla tufting’i profesyonel üretimde de kullanmaya başladı.
Tufting İçin Gerekli Temel Malzemeler
· Çerçeve/Kasnak sistemi
· Tufting makinesi
· Tufting dokuma kumaşı
· İplik
· Tufting tutkalı
· Tufting arka kapama kumaşı
· Tufting tıraş makinesi
· Tufting oyma ve kırpma makası
Tufting Kasnağı Nasıl Seçilir?
Tufting kasnağı yapımında genel olarak 5x5 cm veya 5x7 cm silinmiş çam kereste kullanılmaktadır. Bu kasnakların tüm çevresinde kumaşı germeye yarayan çivili çıtalar bulunmaktadır. Bu çıtaların üzerindeki çiviler eğimli olup eğimli kısımları dışa bakacak şekilde monte edilir. Böylece kumaş kolay gerilir ve kasnaktan çıkmaz. Kasnak boyutunuzu belirlerken yapacağınız ürünün ölçüsüne veya kullanacağınız kumaşın enine göre karar verebilirsiniz.
Tufting Kumaşı Nasıl Seçilir?
Tufting’de en kritik malzemelerden biri kasnağa gerilen dokuma kumaşıdır. Çünkü makine, ipliği doğrudan bu yüzeye işler. Kumaşın çok gevşek, dayanıksız veya yanlış dokuda olması; ilmek kaçırma, kumaş yırtılması ve dengesiz yüzey gibi pek çok soruna yol açabilir. Bu nedenle tufting kumaşı seçerken yalnızca “uygun fiyatlı olanı” değil, projenin boyutuna ve kullanım amacına uygun kumaşı seçmek gerekir. Tufting dokuma kumaşı olarak pamuk-polyester karışımı veya %100 polyester dokulu kumaşlar tercih edilmektedir. Bu kumaşların en önemli özelliği esnek ve dayanıklı yapıda olmasıdır.
Tufting İpliği Nasıl Seçilir?
Tufting projelerinde akrilik, yün, pamuk ve pamuk-akrilik karışımlı iplikler kullanılabilir. İplik kalınlığına göre makinede kullanılacak iplik sayısı değişir. İnce ipliklerde genellikle 3 kat, orta kalınlıktaki ipliklerde 2 kat, kalın ipliklerde ise tek kat iplik kullanılarak en verimli sonuç elde edilir.
Tufting'e yeni başlayanlar için, uygun fiyatlı olmaları nedeniyle Amerikan sarım ihraç fazlası akrilik ipler iyi bir başlangıç seçeneğidir. Ancak bu iplikler ihraç fazlası ürünler olduğu için aynı renk tonunun sürekli temin edileceğinin garantisi yoktur. Bu nedenle, projeye başlamadan önce çalışmayı tamamlayacak miktarda ipliği tek seferde satın almanız önemlidir.
Renk sürekliliğinin önemli olduğu projelerde ise markalı iplikler daha güvenilir bir tercihtir. Bu iplikler, renk kodu ve lot numarası ile üretildiğinden aynı rengin tekrar temin edilmesi çok daha kolaydır. Böylece büyük projelerde veya ileride yapılacak ek çalışmalarda renk farklılığı yaşanma riski azalır. Dezavantajı ise ihraç fazlası ipliklere kıyasla daha yüksek maliyetli olmalarıdır.
Tufting Makinesi Nasıl Seçilir?
Tufting’e başlamak isteyenlerin en çok zorlandığı konulardan biri doğru makineyi seçmektir. Çünkü piyasada farklı dokuma tiplerine, farklı hav yüksekliklerine ve farklı kullanım amaçlarına göre üretilmiş makineler bulunur. Burada doğru seçim yapmak, hem öğrenme sürecini kolaylaştırır hem de üretmek istediğiniz ürünün görünümünü doğrudan etkiler.
· Cut Pile (Kesik Hav) Tufting Makineleri: İpi kumaşa işlerken aynı zamanda makinenin ucundaki makas ipi otomatik olarak keser. Sonuçta pelüş, yumuşak ve tüylü bir yüzey elde edersiniz. Piyasada en çok tercih edilen ve popüler olan modeldir. (Örn: AK-I ve AK-V modelleri).
· Loop Pile (Döngü/İlmek Hav) Tufting Makineleri: İpi kesmez, kumaşın ön yüzeyinde sürekli halkalar (ilmekler) bırakır. Daha kıvırcık, klasik el dokuması halı tekstürü elde etmek istiyorsanız idealdir. (AK-II modelleri)
· 2 in 1 (Kesik&İlmek Hav) Tufting Makineleri: Hem kesik hav, hem de döngü/ilmek hav yapma özelliğine sahip tufting makinesidir. Her iki dokuma türünde de çalışmak isteyenler için idealdir.
· High Duo (30-45 mm Hav Yüksekliği) Tufting Makineleri: Hav yüksekliği 30-45 mm arasında değişen yüksen hav atan tufting makineleridir. Hem kesik hav hem de döngü/ilmek hav atma özelliğine sahip tufting makineleridir. Her iki dokuma türünde de yüksek havda dokuma yapmak isteyenler için uygundur.
Tufting Tutkalı Nasıl Seçilir?
Tufting’de yüzey ne kadar güzel görünürse görünsün, arka sabitleme doğru yapılmadığında ürün uzun ömürlü olmaz. İpliklerin yerinde kalması, halının formunu koruması ve arka kapama kumaşının düzgün uygulanması için doğru tutkal seçimi çok önemlidir. Tufting tutkalı olarak genelde su bazlı, şeffaf kuruyan, kuruduğunda esnek form alabilen, antibakteriyel ve yıkanabilir özellikte bir tekstil tutkalı kullanılmaktadır. Kuruma süresi ortalama olarak 10-12 saat kadar olup bu süre odanın nem ve sıcaklık değerlerine göre değişkenlik gösterebilmektedir.
Tufting Arka Kapama Kumaşı Nasıl Seçilir?
Tufting çalışmasının arka yüzeyi, en az ön yüzü kadar önemlidir. Çünkü hem estetik görünümü tamamlar hem de halının kullanım ömrünü uzatır. Arka kapama kumaşı seçimi yapılırken ürünün duvara asılacak dekoratif bir parça mı, yoksa zeminde kullanılacak işlevsel bir halı mı olduğu mutlaka dikkate alınmalıdır. Tufting'de arka kapama kumaşı olarak genelde %100 pamuk, yumuşak dokulu kumaşlar kullanılmaktadır. Arka kapama işlemi yapıldıktan halı kenarlarının ekstrafor denilen dekoratif şeritle kapatılması estetik bir görünüm kazandırır.
Tufting'de Tıraşlama, Kırpma Ve Oyma İşlemi İçin Hangi Malzemeler Seçilir?
Tufting tıraşlama işleminde yaygın olarak beş kademeli, çelik bıçaklı ve mıknatıslı tıraş başlığı olan gül ağacı gövde tasarımlı tıraş makineleri kullanılmaktadır. Bu makinelerin ucundaki tıraş başlıkları mıknatıslı olduğundan bıçakları köreldiğinde kolaylıkla yedek başlıklarıyla değiştirilerek tıraşlama işlemine devam edilebilmektedir. Ayrıca tıraş makinesinin ucuna pleksi seviye ayarlama aparatı takılarak havların eşit uzunlukta tıraşlanması sağlanabilir. Oyma ve kırpma işlemlerinde eğri gövde gaga makaslar, kıvrık uçlu makaslar ve sivri uçlu makaslar kullanılır.